ဝါကျအစီအစဉ် — SVO

ထိုင်းဝါကျ၏ အခြေခံ အစီအစဉ်မှာ ကတ္တား (S) → ကြိယာ (V) → ကံ (O) ဖြစ်သည်။ မြန်မာဝါကျမှာ ကတ္တား-ကံ-ကြိယာ (SOV) ဖြစ်သောကြောင့် ကြိယာကို ကံ၏ ရှေ့သို့ ရွှေ့ပြောရခြင်းမှာ အရေးကြီးဆုံး ပြောင်းလဲမှု ဖြစ်သည်။ ဥပမာ — မြန်မာ: ကျွန်မ ထမင်း စားတယ် (S-O-V)၊ ထိုင်း: ฉันกินข้าว (chǎn kin khâao) = ကျွန်မ + စား + ထမင်း (S-V-O)။

ထိုင်းအသံထွက်မြန်မာ
ไปpaiသွားတယ်
กินkinစားတယ်
ดื่มdʉ̀ʉmသောက်တယ်
ทำthamလုပ်တယ်၊ ပြုလုပ်တယ်

ဥပမာ — ฉัน กิน ข้าว(chǎn kin khâao)= ကျွန်မ ထမင်း စားတယ်။ကြိယာက ကတ်၏ နောက်၌ တန်းတန်းလာသည်။

ကြိယာပုံစံ မပြောင်းလဲပါ

ထိုင်းကြိယာများသည် ပုံစံ မပြောင်းလဲပါ။ အချိန်ကို ကြိယာ၏ ရှေ့ သို့မဟုတ် နောက်တွင် ထည့်သော စကားလုံးများဖြင့် ပြသည် (แล้ว lɛ́ɛo = …ပြီ၊ จะ cà = …မယ်)။ ပုံစံပြောင်းခြင်း မရှိသောကြောင့် မှတ်ရ လွယ်ကူသည်။

ထိုင်းအသံထွက်မြန်မာ
แล้วlɛ́ɛo…ပြီ (ပြီးသွားပြီ)
จะcà…မယ် (နောင်ဖြစ်မည့်အရာ)
ได้dâai…နိုင်တယ်၊ …လို့ရတယ်၊ ရတယ်
อยู่yùu(နေရာတစ်ခုမှာ) ရှိတယ်၊ နေတယ်

အချိန်ပြဆက်စပ်စကားလုံးများ — verbs-time ဆောင်းပါးတွင် အသေးစိတ်။

အရေအတွက်ပြစကား (classifier)

ထိုင်းဘာသာတွင် ရေတွက်သောအခါ နာမ် + ဂဏန်း + အရေအတွက်ပြစကား ဟူသော အစီအစဉ်ဖြင့် ပြောသည် — မြန်မာ “လူ နှစ်ယောက်”၊ “ခွေး တစ်ကောင်” ကဲ့သို့ပင် ဖြစ်သည်။ အသုံးများသော အရေအတွက်ပြစကားများ — คน (လူ — ≈ ယောက်)၊ ตัว (တိရစ္ဆာန်၊ အင်္ကျီ၊ စားပွဲ၊ ကုလားထိုင် — ≈ ကောင်၊ ထည်၊ လုံး)၊ ใบ (လက်မှတ်၊ အိတ်၊ ပန်းကန် ကဲ့သို့ ပြားသော သို့မဟုတ် အခွံပါသော ပစ္စည်း)၊ อัน (သီးသန့် အရေအတွက်ပြစကား မရှိသော ပစ္စည်းငယ်များ — ≈ ခု)၊ จาน (ပန်းကန်ဖြင့် လာသော အစားအစာ — ≈ ပွဲ)။ ထိုင်းတွင် မြန်မာထက် အရေအတွက်ပြစကား အမျိုးအစား ပိုများသောကြောင့် စကားလုံးအသစ် သင်တိုင်း တွဲ၍ မှတ်ပါ။

ထိုင်းအသံထွက်မြန်မာ
คนkhonလူ၊ လူအတွက် အရေအတွက်ပြစကား (≈ ယောက်)
ใบbaiပြားသော/အခွံပါသော ပစ္စည်းအတွက် အရေအတွက်ပြစကား (လက်မှတ်၊ အိတ်၊ ပန်းကန်)
ตัวtuaတိရစ္ဆာန်၊ အင်္ကျီ၊ စားပွဲ/ကုလားထိုင်အတွက် အရေအတွက်ပြစကား (≈ ကောင်၊ ထည်၊ လုံး)
สองคนsɔ̌ɔng khonနှစ်ယောက်
หนึ่งใบnʉ̀ng baiတစ်ချပ် / တစ်လုံး (ใบ ဖြင့် ရေတွက်သော ပစ္စည်း)

เป็น၊ อยู่၊ มี — “ဖြစ်” နှင့် “ရှိ” ကို ခွဲသုံးပုံ

ထိုင်းအသံထွက်မြန်မာ
มีmiiရှိတယ်၊ ပိုင်ဆိုင်တယ်
เป็นpenဖြစ်တယ် (နာမ်၏ ရှေ့တွင်သာ)
ใช้cháiသုံးတယ်
ให้hâiပေးတယ်၊ …စေတယ်

ဤကြိယာ သုံးခုက စကားပြော၏ ရင်းခံ။

အသေးစား လေ့ကျင့်ခန်း

Q1. ထိုင်းဝါကျရဲ့ အခြေခံ အစီအစဉ်က ဘာလဲ။
  • SOV (ကတ္တား-ကံ-ကြိယာ)
  • SVO (ကတ္တား-ကြိယာ-ကံ)
  • VSO
  • အစီအစဉ် မရှိဘူး

အဖြေ: SVO (ကတ္တား-ကြိယာ-ကံ)

Q2. ဝါကျအဆုံးမှာ ထည့်တဲ့ แล้ว ရဲ့ အဓိပ္ပာယ်က ဘာလဲ။
  • …မယ်
  • …ပြီ
  • …နေတယ်
  • …ဖူးတယ်

အဖြေ: …ပြီ

Q3. ထိုင်းကြိယာက အချိန်ပေါ် မူတည်ပြီး ပုံစံ ပြောင်းလား။
  • ပြောင်းတယ်
  • မပြောင်းဘူး
  • တစ်ခါတစ်ရံ ပြောင်းတယ်
  • အသံအနိမ့်အမြင့်အလိုက် ပြောင်းတယ်

အဖြေ: မပြောင်းဘူး

Q4. เพื่อนสองคน (သူငယ်ချင်း နှစ်ယောက်) ထဲက คน က ဘာလဲ။
  • ကြိယာ
  • နာမ်စား
  • အရေအတွက်ပြစကား (classifier)
  • နာမဝိသေသန

အဖြေ: အရေအတွက်ပြစကား (classifier)

Q5. มี (mii) ရဲ့ အဓိပ္ပာယ်က ဘာလဲ။
  • ဖြစ်တယ်
  • ရှိတယ် / ပိုင်တယ်
  • နေတယ်
  • သုံးတယ်

အဖြေ: ရှိတယ် / ပိုင်တယ်