บทนี้จะได้อะไร

  • ใช้ ခင်ဗျာ (ผู้ชายพูด) กับ ရှင် (ผู้หญิงพูด) ถูกต้อง
  • เรียกคนแก่กว่าด้วย အစ်ကို/အစ်မ/ဦးလေး/ဒေါ် ตามบริบท
  • รู้ว่าพม่าไม่มีคำเรียกแบบ “คุณ” เดียวที่ใช้ได้กับทุกคน — ต้องเลือกตามอายุและความสัมพันธ์

ခင်ဗျာ กับ ရှင် — ขึ้นกับเพศของผู้พูด

คำลงท้ายสุภาพในพม่าขึ้นกับเพศของผู้พูด ไม่ใช่ของผู้ฟัง ผู้ชายพูดใช้ ခင်ဗျာ ผู้หญิงพูดใช้ ရှင် ในตำแหน่งที่ไทยใช้ “ครับ/ค่ะ”

ภาษาพม่าภาษาไทย
ခင်ဗျာครับ (คำลงท้ายสุภาพ ผู้ชายพูด)
ရှင်ค่ะ (ผู้หญิงพูด)
ခင်ဗျားคุณ (สุภาพ)
သင်เธอ/คุณ

คำลงท้ายสุภาพและคำเรียกทั่วไป (တယ် = ปิดประโยคเล่าแบบกลางๆ ไม่ใช่คำสุภาพเอง แปลในตารางเป็นเพียงชื่อย่อ)

คำเรียกตามอายุและสถานะ

คำเรียกใช้กับใครตัวอย่าง
<span lang="my">ဦးလေး</span>ผู้ชายแก่กว่า (สุภาพ)<span lang="my">ဦးလေး</span> ကျေးဇူးပါ = ขอบคุณลุงครับ
<span lang="my">အစ်ကို</span>พี่ชาย/พี่ผู้ชายอายุมากกว่า<span lang="my">အစ်ကို</span> နေကောင်းလား
<span lang="my">အစ်မ</span>พี่สาว<span lang="my">အစ်မ</span> ခင်ဗျာ
<span lang="my">မောင်</span>น้องชาย/น้อง<span lang="my">မောင်</span> ဘာ လဲ
<span lang="my">ဒေါ်</span>คุณผู้หญิง (นำหน้าชื่อ)ဒေါ် မောင် = คุณม้วน (หญิง)
<span lang="my">ဦး</span>คุณผู้ชาย (นำหน้าชื่อ)ဦး မောင် = คุณม้วน (ชาย)
<span lang="my">ဘုန်းကြီး</span>พระภิกษุဘုန်းကြီး = พระภิกษุ (นาม ไม่ใช่คำเรียกตรงหน้า)

คำเรียกขึ้นกับความสัมพันธ์ อายุ และสถานะ — บางทีใช้คำญาติกับคนแปลกหน้าเพื่อสุภาพ

ที่ตลาด — เลือกคำเรียกตามอายุ

SCENARIO: ลูกค้า (SPEAKER_A) ถามราคาไก่ เจ้าของร้าน (SPEAKER_B) แก่กว่าเรียก น้อง; ลูกค้าเรียก ลุง/พี่ ตามความเหมาะสม | SPEAKER_A: ลูกค้า | SPEAKER_B: เจ้าของร้าน | GOAL: เลือกคำเรียกตามอายุและสถานะและถามราคาอย่างเหมาะสม

  1. ลูกค้า

    ဦးလေး၊ ကြက်သားဘယ်လောက်လဲ

    ลุงครับ ไก่เท่าไหร่ครับ

  2. เจ้าของร้าน

    မောင်၊ တစ်သိန်း ပါ

    น้องครับ หนึ่งแสนครับ

  3. ลูกค้า

    ကျေးဇူးအများကြီးပါ၊ ဦးလေး

    ขอบคุณมากครับ ลุง

เลือกคำเรียกตามสถานการณ์

เลือกก่อนเปิด

1. ผู้ชายพูด — คำลงท้ายสุภาพคือ?

ခင်ဗျာ

2. ผู้หญิงพูด — คำลงท้ายสุภาพคือ?

ရှင်

3. เรียกผู้ชายแก่กว่าที่ไม่รู้จักอย่างสุภาพด้วยคำว่าอะไรได้?

ဦးလေး (ลุง) หรือ အစ်ကို (พี่ชาย) ตามความแก่กว่า

4. เจ้าของร้านชายเรียกลูกค้าผู้ชายเด็กกว่าด้วยคำว่าอะไร?

မောင် (น้องชาย) — แบบเรียกญาติที่ใช้กับคนแปลกหน้าเพื่อความใกล้ชิด

บทบาทสมมติ — พูดเองก่อน

1. บทบาท: คุณเป็นผู้ชาย ถามเจ้าของร้านผู้ชายแก่กว่าว่าไก่เท่าไหร่ แล้วขอบคุณ — พูดเองก่อน

    Check a model answer after trying
    • ลูกค้า: ဦးလေး၊ ကြက်သားဘယ်လောက်လဲ ลุงครับ ไก่เท่าไหร่ครับ
    • ลูกค้า: ကျေးဇူးပါခင်ဗျာ ขอบคุณครับ

    ทบทวน

    จำกฎคำเรียก

    • ผู้ชายพูดใช้คำลงท้ายอะไร
      ลองพูดแล้วตรวจสอบခင်ဗျာ เพศผู้พูด
    • เรียกผู้ชายแก่กว่าแบบสุภาพ
      ลองพูดแล้วตรวจสอบဦးလေး
    • ခင်ဗျာ=ผู้ชายพูด, ရှင်=ผู้หญิงพูด
    • အစ်ကို/အစ်မ=พี่, မောင်=น้อง, ဦးလေး=ลุง
    • คำเรียกขึ้นกับอายุ/สถานะ/บริบท

    บทถัดไป: กริยา เวลา และลักษณะการกระทำ

    แบบฝึกหัดสั้น

    Q1. ผู้ชายพูด — คำลงท้ายสุภาพที่เฉพาะผู้ชายใช้เรียก/ทักผู้คุยด้วย คือ?
    • ခင်ဗျာ
    • ရှင်
    • နော်
    • လား

    เฉลย: ခင်ဗျာ

    Q2. ผู้หญิงพูดประโยคเล่าสุภาพ — คำลงท้ายปิดประโยค (เทียบ ค่ะ) คือ?
    • ရှင်
    • ခင်ဗျာ
    • နော်
    • လား

    เฉลย: ရှင်

    Q3. เรียกผู้ชายแก่กว่าอย่างสุภาพด้วย?
    • သင်
    • မောင်
    • ဦးလေး หรือ အစ်ကို
    • ဘာ

    เฉลย: ဦးလေး หรือ အစ်ကို

    Q4. မောင် ใช้กับใคร?
    • ผู้ใหญ่
    • น้องชาย/คนเด็กกว่า
    • พระ
    • ลูกค้าเท่านั้น

    เฉลย: น้องชาย/คนเด็กกว่า

    Q5. ผู้หญิงพูดประโยคเล่าสุภาพ — ရှင် ปิดท้ายประโยคเหมือนอะไรในภาษาไทย?
    • ใช่ไหม
    • ครับ (ผู้ชายพูด)
    • แล้ว
    • ค่ะ (ผู้หญิงพูด)

    เฉลย: ค่ะ (ผู้หญิงพูด)